Čajkino brdo – Crkveno brdo

hram-presvete-bogorodice-vrnjacka-banja-na-cajkinom -brdu

Čajkino ili Crkveno brdo nalazi se u centralnom delu Vrnjačke Banje, između Vrnjačke i Lipovačke reke. Brdo je deo vrnjačkog parka, a njegova specifičnost ogleda se u dominantnom položaju u centru banje, kao i u autentičnom ambijentu koga čine bujna vegetacija sa prelepom šumom i  veliki broj arhitektonskih objekata.

Priroda Čajkinog brda je karakteristična po šumi koja se na njemu nalazi. U njoj rastu hrast i cer, među kojima ima drveća starog preko 100 godina. Ovo impozantno drveće koje okružuje vrnjački hram predstavlja jedinstveni spomenik prirode. Pored hrasta i cera na brdu ima jasenova i lipe. Brdo predstavlja i odličan vidikovac sa pogledom na banjsku promenadu i park.

Čajkino brdo je proglašeno za kulturno istorijsku prostornu celinu od velikog značaja i na njemu se nalazi 49 objekata pod pokroviteljstvom Zavoda za zaštitu spomenika kulture iz Kraljeva.  Najveći broj zaštićenih objekata čine vile – ima ih ukupno 39, a potiču iz druge polovine XIX i prve polovine XX veka. Građene su pod uticajem različitih arhitektonskih stilova: narodne arhitekture Pomoravlja, romantizma, neoklasicizma, baroka, secesije i dr. Na brdu je i vrnjačka crkva rođenje Presvete Bogorodice. Izgrađena je u vreme vladavine Miloša Obrenovića 1834. godine. Njen ktitor je protojerej iz Vrnjačke Banje Hadži Jefimije Popović. Dogradnja crkve je rađena dva puta 1936. i 1973. godine. U dvorištu crkve nalaze se grob njenog ktitora sa nadgrobnom pločom i spomen ploča srpskih junaka iz balkanskih ratova i Prvog svetskog rata. Crkva poseduje veliki broj ikona, slika i knjiga. 1988. godine na Čajkinom brdu izgrađen je banjski amfiteatar sa kapacitetom od 1.500 sedišta. U amfiteatru se održavaju brojne kulturno-umetničke manifestacije i festivali. Na njegovom ulazu postavljen je 2010. godine mozaik sa slikom našeg čuvenog glumca Danila – Bate Stojkovića. Od tada amfiteatar nosi njegovo ime.

O značaju Čajkinog brda i njegovim prirodnim i kultrno-istorijskim vrednostima najbolje govori činjenica da ga štite dva zakona Republike Srbije: Zakon o zaštiti prirode i Zakon o kulturnim dobrima.