Planina Goč

planina goc vrnjacka banja

Vrnjačka Banja se nalazi na padinama planine Goč, koja okružuje banju sa tri strane. Pored samog banjskog naselja, Goč predstavlja drugi značajan faktor u turističkoj ponudi Vrnjačke Banje. On pripada severnokopaoničkom planinskom vencu i ubraja se u niže planine Srbije. Njegov najviši vrh je Krnja Jela (1127 m). Iz banje se do planinskog centra može stići pomoću tri postojeća putna pravca. Jedan je tzv. „Stari put“ koji vodi preko Goča prema Brusu, Aleksandrovcu i Kopaoniku, a od banje do planine razdaljina je 17 km. Drugi je put kroz sela u banjskoj opštini (20 km), a treći, poznatiji kao „Novi put“ je najkraći (14 km) i pruža se do jezera Selište i planinarskog doma na Goču.

Planina ima zadivljujuću prirodu koju karakterišu pre svega brojne šume bukve i jele, kao i šume gočkog bora, hrasta kitnjaka, plemenitih lišćara i četinarskih egzota. Na Goču rastu šumsko voće, oko 650 različitih vrsta biljaka (od kojih je preko 200 lekovitih i aromatičnih biljaka), kao i neke endemske vrste i zajednice biljaka. Površina planine je ispresecana brojnim rečicama i potocima, a na planini se nalazi i veštačko akumulaciono jezero Selište. Preko 250 izvora sa kvalitetnom pijaćom vodom svrstavaju Goč u grupu evropskih planina sa najvećim brojem izvora. Dve reke sa ove planine – Sokolska i Gvozdačka reka su poribljene čime su stvoreni dobri uslovi za ribolov na pastrmku. Gočka pastrmka se gaji i u brojnim ribnjacima, koji su uglavnom u vlasništvu ugostiteljskih punktova sa brvnarama. Pored pastrmke brvnare svojim posetiocima nude kajmak i sir i brojna druga jela iz tradicionalne srpske kuhinje. U blizini punktova postoje i dva restorana. Na Goču se nalaze 4 vidikovca koji pružaju fantastičan pogled prema Župi, Kopaoniku, Željinu, Gledićkim planinama i Zapadnoj Moravi. Najznačajniju kulturno-istorijsku znamenitost predstavlja mesto na kom su za vreme Nemanjića sahranjivani rudari Sasi, tzv. Rimsko groblje. Za ljubitelje lova postoje dva uređena lovišta – lovište „Vrnjačka reka“ i lovište „Beli izvor“.

Goč raspolaže i brojnim izletničkim stazama koje su uređene zahvaljujući delovanju dva planinarska društva. Od izvora Slatina do vrha „Krst“ prolazi dobro obeležena planinarska staza „Duge“, čija je ukupna dužina 12 km. Ona se zatim nastavlja prema Crnom Vrhu. Staza zdravlja na Goču ima ukupnu dužinu 8,5 km. Turistički centar „Dobre vode“ smešten je na istoimenom vrhu, na strani planine prema Kraljevu. U sklopu ovog kompleksa nalazi se motel i više ski staza koje su opremljene ski liftovima i žičarom. Jedina skijaška skakaonica u Srbiji takođe pripada ovom centru. Gostima se pruža mogućnost iznajmljivanja ski opreme, a organizovana je i škola skijanja. U blizini ski staza nalazi se „Lovački dom“, kao i ogledna stanica Šumarskog fakulteta u Beogradu. Hotel „Beli izvor“ smešten je na padinama Goča koje se spuštaju ka Vrnjačkoj Banji. Pored smeštajnih kapaciteta hotel raspolaže mini teretanom, terenima za košarku, odbojku, rukomet i mali fudbal. U blizini hotela postoje dve ski staze, koje su osvetljene, tako da pružaju mogućnost noćnog skijanja. Na ovom delu planine takođe se nalaze etno kuća  „Horizont“ i vila „Gočanka“.

Može se zaključiti da je planina Goč pogodna za bavljenje različitim sportovima (skijanje, mali fudbal, košarka, odbojka, rukomet, planinarenje) i za rekreaciju, a kako se na njoj nalaze i smeštajni i ugostiteljski objekti, pruža odlične uslove za pripreme sportista i organizovanje sportskih kampova, kao i za rekreativnu školsku nastavu. Isto tako, prirodno okruženje, klima i nadmorska visina na kojoj se nalazi, daju planini karakteristike vazdušnog lečilišta, što omogućava razvoj zdravstvenog turizma. Seoski turizam, koji akcenat stavlja na narodnu tradiciju i domaću kuhinju, takođe je razvijen. Goč predstavlja i destinaciju koja je privlačna za ljubitelje lova i ribolova. Sve ove činjenice ukazuju na to da je Goč važan činilac turističkog razvoja Vrnjačke Banje.