Hidrografski uslovi

hidrografski uslovi vrnjacka banja

Teritorija opštine Vrnjačka Banja ima veoma razvijenu hidrografiju sa značajnim vodenim resursima. Veliki broj reka, potoka, izvora i izdana od kojih je sastavljena hidrografska mreža Vrnjačke Banje stvaraju izuzetno povoljne uslove za razvoj različitih oblika turizma. Reka Zapadna Morava kroz područje banjske opštine protiče dužinom od oko 20 km. Sama Vrnjačka Banja je smeštena u kotlinama Vrnjačke reke, čija je ukupna dužina 7.950 m i njene pritoke, Lipovačke reke duge 3.225 m. Zapadna Morava je reka centralne Srbije, dugačka 308 km, sa maksimalnom dubinom preko 4 m i prosečnom širinom od oko 35 m. Podunavačke bare, koje se nalaze kod sela Podunavci, udaljenom oko 10 km od Vrnjačke Banje, nastale su tako što je majdane za eksploataciju šljunka vodom napunila Zapadna Morava. Međutim, bez obzira što su nastale eksploatacijom šljunka, one imaju sve osobine prirodnog predela. Na ukupnoj vodenoj površini od oko 24 hektara nalaze se 22 registrovane bare. One su različite dubine, sa prosekom između 2 i 3 m. Bare imaju vodu koja je hemijski potpuno ispravna. Bogate su različitim vrstama ribe: štuka, šaran, karaš, klen, platica, amur, linjak, tako da su privlačne za ljubitelje ribolova.

Na planini Goč postoji oko 250 izvora pijaće vode, po čemu je područje planine jedno od najbogatijih u Evropi. Planinske šume su jedinstvene u Srbiji upravo zato što čuvaju i štite pijaće izvore, pa je njihova seča strogo kontrolisana. Takođe, planina Goč dopunjuje hidrografsku mrežu Vrnjačke Banje i jednim veštačkim jezerom. Akumulaciono jezero Selište  nalazi se na planinskoj reci Zagrža. Jezerska voda je čista i prozirna, a jezero je smešteno u prelepom okruženju koje je bogato izvorima i planinskim rečicama i potocima. Njegove obale ukrašavaju i obeležene pešačke staze.

Sa balneološkog aspekta najvažniji deo hidrografske mreže predstavljaju mineralni izvori. U Vrnjačkoj Banji postoji ukupno 7 izvora mineralne vode. Izvori Topla voda, Snežnik, Slatina i Jezero imaju balneološku funkciju, dok se voda sa 3 izvora (Beli izvor, Borjak i Vrnjačko vrelo) koristi isključivo za piće. Topla voda je najznačajniji izvor i nalazi se u centru naselja, pokraj banjskog kupatila. Voda iz ovog izvora je specifična zbog svoje temperature od 36,5oC, koja odgovara temperaturi ljudskog tela. Pripada grupi alkalnih ugljenokiselih homeotermi. Izvor Snežnik smešten je na obali Vrnjačke reke, a njegova voda pripada kategoriji alkalno-zemnoalkalnih ugljenokiselih akrotopega i ima temperaturu 17oC. Pored korita Lipovačke reke postoji izvor Slatina sa vodom čija je temperatura 14oC i koja se svrstava u grupu alkalnih-zemnoalkalnih akrotopega. Izvor Jezero nalazi se između izvora Snežnik i Slatina i iz njega izvire voda temperature 27oC, koja se ubraja u alkalno-zemnoalkalne ugljenokisele hipoterme. Iz  Borjaka izvire voda sa temperaturom od 17oC, a izvor je na lokaciji udaljenoj 700 m uzvodno od Snežnika. Kod ušća Lipovačkog potoka u Lipovačku reku, na oko 150 m od Slatine, smešten je Beli izvor (29,5oC). Najzad, u Novom Selu, na pola magistralnog puta Kraljevo-Kruševac, smešten je izvor Vrnjačko vrelo sa temperaturom vode 18,7oC. Kod ovog izvora podignuta je fabrika za flaširanje mineralne vode. Kompanija „Voda Vrnjci“, bavi se flaširanjem Vrnjačke vode i vrši eksploataciju sa izvora Topla voda, Vrnjačko vrelo i Borjak.