Ozonske staze

ozonske staze -staze sdravlja u vrnjackoj banji

U turističku ponudu Vrnjačke Banje ubrajaju se i ozonske staze. Jedna od ukupno 6 ozonskih staza nalazi se u samoj Vrnjačkoj Banji, a ostalih 5 su u užoj i široj banjskoj okolini.

Ozonska staza „Uz čašu mineralne vode“ nalazi se u Vrnjačkoj Banji. Staza je kružna, jedan njen deo je od betona, a jedan od asfalta. Namenjena je pešacima, a ukupna dužina staze je 3,8 km. Kreće se iz centra banje, sa mesta na promenadi gde se nalazi statua „Vrabac Gočko“. Staza vodi kroz park do Termomineralnog kupatila, potom se stepenicama stiže do Zamka kulture, pa se nastavlja do vile „Savka“. Odatle se ide ponovo do kupatila, pa se parkom pored Vrnjačke reke stiže do kompleksa vila među kojima je dominantna nekadašnja vila „Rivijera“ u kojoj se danas nalazi Vrnjački sud. Najudaljenija tačka je izvor „Snežnik“, odakle se staza spušta niz Vrnjačku reku do drugog kompleksa vila i dalje do izvora „Jezero“ i izvora „Slatina“. Staza se onda prostire preko Čajkinog brda, prolazi se pored vile „Aleksandar“, zatim se sa brda silazi pored treće grupe vila i stiže se do Trga kulture. Najzad, kod vile „San“ se skreće na levo i nastavlja promenadom do vrapca, gde se staza završava.

Staza dobrih pogleda ima ukupnu dužinu 179 km. Namenjena je pešacima i biciklistima, a njenu podlogu čine makadam (140 km), šumski put (29 km), dok je asfaltni put na dužini od svega 10 km. Staza vodi preko Gledićkih planina, Goča i Željina. Prostire se kroz sledeće oblasti: Zapadno Pomoravlje, Župa, Kopaonik, Šumadija i Levač i kroz pet opština (Trstenik, Vrnjačka Banja, Kraljevo, Aleksandrovac i Rekovac). Uz stazu se nalaze nekoliko arheoloških nalazišta, manastira i crkava (Veluće, Sveta Petka, Ljubostinja, Kalenić). Stazom se stiže i do Vrnjačkih mineralnih izvora, kao i do vinogradarskih područja u Župi, Trsteniku i Rekovcu. Staza je kružnog oblika. Njena početna i krajnja tačka nalaze se u Trsteniku.

Staza kulture je pogodna za pešake i bicikliste, njena dužina je 15 km, jedan deo staze je makadamski put, a drugi asfaltni put. Kružnog je oblika, polazna i krajnja tačka se nalaze u Trsteniku. Kreće se sa gradskog trga, na kome su crkva Svete Trojice, zgrada skupštine opštine i Kulturni centar. Staza zatim vodi pored osnovne škole „Sveti Sava“, pored trsteničkog muzeja, pa preko gvozdenog mosta do Crkve Svete Petke na Vetrenjaku, zatim do manastira Ljubostinja, odakle se vraća preko betonskog mosta do Trstenika.

Župska staza je duga 14 km, kružnog je oblika, sa uslovima za pešačenje i vožnju bicikla. Staza počinje u centru Aleksandrovca kod fontane. Odatle se ide u muzej vinarstva i vinogradarstva i Zavičajni muzej Župe, pa u vinski podrum „Ivanović“ na degustaciju vina. Staza dalje vodi kroz dolinu „Vukov Do“ na poljanu Lukarevina, na kojoj se nalazi nekoliko kuća od drveta i talpe (predstavnici ruralne arhitekture). Dalje se preko brda Jeldovište (vidikovac sa kog se vidi čitava Župa) i brojnih vinograda stiže do manastira „Drenča“. Sledeća odredišta su vinarija porodice Mihajlović, vinski podrum Spasić i vinski podrum Minić, a na povratku do Aleksandrovca se mogu posetiti još nekoliko vinarija.

Pešačka i biciklistička staza zanata smeštena je uz samu granicu opština Trstenik i Vrnjačka Banja. Njena dužina je 25 km, a početna tačka je u Trsteniku. Odatle se kružnom putanjom kreće stazom koja vodi u obilazak destinacija značajnih za razvoj zanatstva u ovim krajevima. Iz Trstenika se odlazi u selo Osaonica, zatim na lokalitet Stražba koji predstavlja arheološko nalazište, do sela Popina. Odatle se preko Popinske reke stiže u kuću Krstića, gde je smešteno udruženje umetnika zanatlija „Riznica“. Sledeća odrednica je selo Dublje u kome se nalazi nekoliko porodičnih zanatskih radionica i vidikovac sa pogledom na Vrnjačku Banju i vrhove okolnih planina. Staza potom vodi do sela Brezovica, karakterističnom po starim krečanama i vodenicama potočarama. U selu se nalazi etno kuća sa restoranom u kome se mogu pazariti brojni proizvodi domaće radinosti. U Brezovici postoji i crkva Svete Petke. Na povratku za Trstenik staza ide preko vrha Rogovi gde se nalazi crkva Petkovica.

Stazama Željina ide se od Mitrovog Polja, sa mesta gde se nalazi odmaralište „Crveni krst“, preko vrha „Vrana stena“  sa prelepim vidikovcem i zaseoka Bondžići, pa kroz klisuru Bonžićke reke do sela Pleša gde je smešten manastir Sv. Kozma i Damjan. Iz manastira staza vodi natrag za Mitrovo Polje. Na povratku uz stazu postoji nekoliko ribnjaka kalifornijske pastrmke. Ova staza je kružna, pešačka, a njena ukupna dužina je 15 km.